Ýä‘ ÐâÓÈ-ÍãÓ®Ñâ áÌë ÍöãwÃÑâ½ôÌí ãÕ»âÖ

áâ ÖÑÒ ÖçËä Ùäáâ¿âÒô‘ ãÕwÇçsÕâÑä-ÖïÍýÊâÒÌâ ÖÕôÖâÑânÒ áÌçÒâÒä ãÕ}âÌ áÌë ÍÀä áâ¿âÒô ÈÓä»ë ãÕKÒâÈ ÉÒâ ÚÈâ, áë»Ô¾ç ÒâÝâ áÌë Ïë ÑíÃä ÒâÝâ »Óä ¿è»Òâ ÚÈâ, ¾Çâ ×ÓÇâÉäôáíáë Ðâ½ÕÈä ÊäÜâ Ôæ »öÈâÉôÈâ áÌçÐÕä ÚÈä. Ýä‘ ÒâÝâ Õ¼Èë áë» áâ¿âÒôÌä ÚëãÖÒÈÉä Ìä»LÒâ tÒâÓë ÍÇ ÍãÓ½ýÚ ÓâKÒí ÌÚíÈí, ÖâÉÑâï ÑâÈâ‘ áÌë »öwÇÊâÖ Ñë¾Ì ÈÉâ ÊâÑíÊÓÊâÖ ÚÓÖâÌä ÑâÝ ÚÈâï áëáíÙä ãÕÁÒ̽ÓÉä Ìä»Ûä ÓâÑëWÕÓ ÈÓÎ ½Òâ áÌë tÒâïÉä ÍâÀâ ÎÓä, ÙäÔxÑÇ ÏâÔâ‘Ìâï Ê×ôÌ »Óä ánÒ ÈäÉíô »ÓÈâ »ÓÈâï ÎÓä ÍïÆÓÍçÓ áâvÒâ. ÙäãÕÄíÏâÌâ Ê×ôÌÉä ËnÒÈâ áÌçÐÕä ÍíÈâÌâ ÍèÕô sÉâÌ -ÐäÑÓÉä ÌÊäÌâ Èà éÍÓ ÎÓä ÙäÑÊzÐâ½ÕÈÌçï ãÕ×Ê ÍâÓâÒÇ »Óä, tÒâïÉä Ìâã×» Õ½ëÓë Éæ Àë» ÁÌ»ÍçÓ ÍÚíïcÒâ áÌë tÒâï ÑâÇë»ÈÛâÕ éÍÓ ÙäÑÊzÐâ½ÕÈÍâÓâÒÇ »Òçô. áë ÖÑÒë ãÕwÇçsÕâÑä -ÖïÍýÊâÒÌí »ëÕÔÓâÑ ÌâÑ» Ìâ½â ÖâËç ÍíÈâÌâ 500 ã×wÒí ÖâÉë áâ¿âÒôÙäÌë ×ÓÇë áâvÒí, áâ¿âÒôÙäáë áëÌë Ðâ½ÕÈä ÊäÜâÉä ÖÌâÉ »Òíô.

tÒâïÉä ÕÛä ½çÁÓâÈ-ÖîÓâwÃ÷Ìâï ÍýãÖ} ÈäÉíôÑâï ÙäÑÊz-Ðâ½ÕÈ-ÍâÓâÒÇÌçï ÙÕÇ »ÓâÕÈâï »ÓâÕÈâï, áÌë» ×ÓÇâÉäôáíÌë ×ÓÇë ÔëÈâ ÔëÈâ ÑâÓÕâÅÌä ÍèÕô ÖÓÚÊë áâÕëÔâ ÂâÓ¼ïÅ ÌâÑ» sÉÛ éÍÓ áâÕä ÍÚíïcÒâ. tÒâï ÍÚíï¿Èâï ÖâïÐÛÕâÑâï áâvÒçï »ë ÍíÈâÌâ ãÕYâ½ç# ÑâËÕë¨ ÒãÈ ÕýÁÑâï Ùä ½íÕËôÌã½ãÓ éÍÓ Íý½Ã ÉÒëÔâ Ùä½íÕËôÌËÓÇ ÊëÕÊÑÌÌä ÖëÕâÑâï ÑsÈ ÚÈâ áë »ëÃÔâï» ÕØíô éÍÓ (æ.Ö.1483 Ñâï Á) Ùä..... Ìâ ¿ÓÇÑâï ÍÚíï¿ä ½Òâ ÚÈâ áÌë ÍýÐçÌä ÖëÕâ ½âÑãÅÒâáíÌâ ÚâÉÑâï ÍÚíï¿ä ÚÈä.áëÑÌë áÚäï ÉÒëÔä нÕtÍýëÓÇâÉä Õc¿ë Á ÒâÝâ ÉïÐâÕä ÊæÌë ÖäËâ ÕýÁÌä ÍãÕÝ ÐèãÑÑâï áëáíÙä áâÕä ÍÚíïcÒâ áÌë ÕýÁÑâï ÍÚëÔí Ñç»âÑ ½í»çÔÑâï ÙäÒÑçÌâ‘ éÍÓÌâï ½íãÕïʾâà éÍÓ »Òíô. áë ãÊÕÖ Ö® 1563 (æ.Ö.1506) Ìâ ÙâÕÇ ÖçãÊ 11 áÌë ½ç#ÕâÓ (Èâ.30-7-1506)Ìí ÚÈí. áâ¼â ãÊÕÖÌí éÍÕâÖ ÚÈíñ Ùä½íÕËôÌã½ãÓ éÍÓÌâ Ùä½íÕËôÓÇÌâï Ê×ôÌ »ÓÕâÌä ÐâÓë ÈâÔâÕëÔä ÚÈä. áâÕä ét»ÃÈâÑâï, »ÚëÕâÑâï áâÕë Àë »ë ÏÓíÏÓ ÑDÒ ÓâãÝáë Ùä½íÕËôÌËÓÇÌí áëÑÌë ÖâÜât»âÓ ÉÒí. áë ÖÑÒë áâ¿âÒôÙä áë ÍýÐçÌë ÖïÍèÇô ÓäÈë áâtÑãÌÕëÊÌ »Òçô áÌë ÍãÕÈ#ï ËÓâvÒçï. áâ ãÊÕÖ ÍçãwÃÑâ½ôÌâ Íýâ»ÃÒÌí ½ÇâÒ Àë áÌë “ÍãÕÈÓâ áë»âÊ×ä” ÈÓä»ë éÁÕâÒ Àë. áâ ÍýÖï½Ìí KÒâÔ Öè¿» ÓäÈë áâ¿âÒôÙäáë áëÑÌâ “ãÖï}âïÈÓÚsÒ” ÌâÑÌâ ÌâÌâ Íý»ÓÇ-½ýïÉÑâï áâpÒí Àë

ÙâÕÇ ÖçãÊ 11 Ìë ãÊÕÖë ÑËÓâÈë ÍýÐç ÈÓÎÉä Áë áâÊë× ÑLÒí Èë Ïý¢ÖïÏïË »ÓÕâÌí. ‘ÕíÌë éc¿ Íý»âÓÌä ÍçãwÃÑâ½äôÒ áâtÑãÌÕëÊÌâtÑ» ãÌw»âÑ Ðã»ÈÌâ ÍýÊâÌÌí áâ ÑçKÒ Öïs»âÓ Àë.

ÍçãwÃÑâ½ô-»öÍâÑâ½ô-áÌç½ýÚÑâ½ô áâÑ Èí »íæ ÌÕä ÕâÈ ÌÉä, ÖçãwÃÌâ áâÓïÐÉä Á ÖÕô »íæÌë ÑâÃë нÕâÌÌä »öÍâ áãÌÕâÒô ÏÌä ÓÚä Àë. ÈâÓtÑÒ áëÃÔçï Á Àë »ë ‘ÕíÌçï  ÔxÒ ÖöãwÃÌâ ÍýÕÈô» áÜÓÏý¢Ìí ÍÇ ÍíÈâÑâïÉä áâãÕw»âÓ »ÓÌâÓâ ÍÓÏý¢-ÍÓÑâtÑâ-нÕâÌ ÍýtÒë ÓÚëÈçï ÌÉä, »ëÕÛ ÐîãÈ» ÈçcÀ ÊçnÒÕä-ÖâïÖâãÓ» Öç¼í ÑâÃë Á ÏïËâæ ÓÚë Àëñ »íæ» ‘ÕÌë Á áâ ÈçcÀ Öç¼íÌä ÍâÓ ãÌðÖäÑ Öç¼âtÑ» нÕâÌ ÍýtÒë ÁÕâÌçï ÏÌë Àë. Ñâ# »×çï Á ÌÉä, áÚä Áë »âïæ Àë Èë ÜãÇ» Àë áÌë ÑötÒçÌä ÍÀä »×â Á »âÑÑÑâï áâÕÈçï ÌÉä. áÚä ÈëÑÁ ÑötÒç ÍÀä ’ë »íæ áãÕ¿ãÔÈ È^Õ ÚíÒ Èí áë ÑâÝ Ð½ÕâÌ Á Àë, áâÉä Á½ÈÌâ áâÍÇâ ÏËâ Á vÒÕÚâÓ ÍýâÑâãÇ» #ÍÑâï ¿ÔâÕÈâï ¿ÔâÕÈâï ÀÈâï ÍÇ Ð½ÕÊÍôÇ-Ïçã}Éä Á áÌâÖ»È ÓÚä »ÓÈâ ÁÕâ áÌë ÍýÐçÌä ÖÈÈ ×ÓÇÐâÕÌâ Óâ¼Õä. ½äÈâ‘Ñâï ÁëÌä ÖösÍwÃÈâ ÑÛë Àë Èë ×ÓÇÑâ½ô Á “ÍçãwÃÑâ½ô” Ìâ ÑèÛÑâï ÍÅÒí Àë.

ÕÛÈë ãÊÕÖë ÍýâÈð»âÔÑâï Á ÍÚëÔä áâtÑãÌÕëÊÌ-ÊäÜâ ÊâÑíÊÓÊâÖ ÚÓÖâÌäÌë áÌë ÍÀä »öwÇÊâÖ Ñë¾Ì ÈëÑÁ ÌÕâ ã×wÒí ÍýÐçÊâÖ ÁÔíÃâ ÜãÝÒ, ÓâÑÊâÖ ¿îÚâÇ Õ½ëÓëÌë ÍÇ áâÍä.

áâ ãÊÕÖ ÖçËä áâ¿âÒôÙä ãÕwÇçsÕâÑä-ÖïÍýÊâÒÌä ½íÍâÔÑïÝÉä áâÍÕâÑâï áâÕÈä ÖÕôÖâÑânÒ Ðâ½ÕÈä ÊäÜâ áâÍÈâ ÚÈâ áÌë ã×wÒí ÍÇ áë áâÍä ×»Òâ ÚÈâ. áâÑâï ÊäÜâ áâÍÌâÓ “»öwÇÖëÕâÍÓ, ÊïÐâãÊÊíØÓãÚÈ áÌë ÙäÐâ½ÕÈÌâ ÈtÕÌí ÞâÈâ ÌÓ” ÚíÕí ’ëæÒë áëÃÔä Á#Ó ÚÈä áÌë ×ÓÇâÉäô ãÁÞâÖç Àë áë Á#Óä ½ÇÕâÑâï áâÕÈçï ÚÈçï.“ÈtÕâÉõÊäÍãÌÏïË” Ìâ “ÖÕôãÌÇôÒ Íý»ÓÇ” Ñâï áâ ãÕ×ë sÍwÃÈâ ÑÛë ÀëñÁëÕä »ë

»öwÇÖëÕâÍÓï ÕäxÒ ÊmÐâãÊÓãÚÈï ÌÓÑz â ÙäÐâ½ÕÈÈtÕÁï ÐÁëãjÁÞâÖçÓâÊÓâÈ ââ 227 ââ

áÌë áëÕí ½ç# Ì ÑÛë Èí ×ÓÇâÉäô ÍíÈë ÚãÓÌçï sÕ#Í ÍËÓâÕä, ×ÓÇÐâÕÌâ »Óä áâtÑãÌÕëÊÌ-ÊäÜâ ÍÇ Ôæ ×»ë, áëÕçï ÍÇ tÒâï Á »ÚëÕâÑâï áâvÒçï Àë. ÍçãwÃÑâ½äôÒ áâtÑãÌÕëÊÌ-ÊäÜâ ÚÕë áãË»âÓä ½ç# ]âÓâ Á ÉÕâÌí ãÓÕâÁ ×# ÉÒí, »ëÑ»ë áâ áâtÑãÌÕëÊÌ-ÊäÜâ áâ¿âÒôÙäÌë áÑç» ¿í»»Ö Íý»âÓÌâ ÖâÜât»âÓÌâ ÎÔsÕ#Íë ÑÛä áÌë áâ¿âÒôÙä áë  ÍíÈâÌâ ÁèÌâ ÌÕâ ã×wÒíÌë ÌÕâ sÕ#ÍÑâï áâÍä. áâ¿âÒôÙäÌä »íãÃÌâ ÑÚâÍç#Ø Á áâ ÊäÜâ Êæ ×»ë áëÃÔçï áâ ÊäÜâÌçï ½îÓÕ ÉÒçï. áâ Á ½ç#tÕ-ÐâÕÌâ ãsÉÓ ÏÌäñ ánÒ »íæ ÍÇ ÕìwÇÕÌë »ë ÙäÕlÔÐÕï×Ìä ÍãÓÇäÈâ ÍçÝäáí áÌë ÕÚç‘áíÌë ÍÇ áâ áãË»âÓ ÑLÒí ÌÉä. áëÌä ãÕã×wÃÈâ Èí áë Àë »ë ÍçãwÃÖïÍýÊâÒÑâï ½ç#sÉâÌ Èí ÑâÝ ÙäÕlÔпâÒô ÑÚâÍýÐç‘ áÌë áëÑÌâ áâtÑÁ ÙäãÕQÔÌâÉ ½çÖâïæ‘Ñâï  ÖäãÑÈ Àë áÌë áëáíÙä Ìä áâÅäÉä áâ ÊäÜâ áâÍë Àë. áâ áâtÑãÌÕëÊÌ-ÊäÜâÌë “Ïý¢ÖïÏïË” áë ×bÊÉä ÏÈâÕÕâÑâï áâÕä Àë. áÚä ÍÓâtÍÓ È^Õ ÖâÉëÌí á»âÃÒ ÖïÏïË áâ ÊäÜâ ]âÓâ ÉÈí ÚíÕâÌí áâ×Ò Àë.

átÒâÓë ÍçãwÃÑâ½ôÑâï ×ÓÇâÉäôÌë ®ãÑ» Ïë ÊäÜâ ÉâÒ Àë ð 1. ÍýâÉãÑ» ÊäÜâ- “ ÌâÑãÌÕëÊÌ” »ë “×ÓÇ-ÊäÜâ”  áÌë 2. Ïä‘ ÖÕíôc¿ “áâtÑãÌÕëÊÌ” »ë “Ïý¢ÖïÏïË-ÊäÜâ” . ÍýÉÑÌä ÊäÜâÑâï ×ÓÇë áâÕëÔâ »íæ ÍÇ ‘ÕÌë ½ç# áwÃâÜÓ ÑïÝ ÝÇ ÕâÓ »âÌÑâï »Úä ÈçÔÖäÌä »ïÄä áëÌâ »ïÄÑâï áâÓíÍë Àë. áâÑâï ×ÓÇâÉäô ÕÒÌä »íæ ÑÒâôÊâ ÌÉä. ËâÕÇâï ÏâÛ»-ÏâÛ»äÉä Ôæ Àë» Õö}-Õö}âáí ÑâÃë áâ ÍýâÉãÑ» ÊäÜâ Àë. áâÕä ÓäÈë ÁëÌë ÍýâÉãÑ» ÊäÜâ Éæ ¿è»ä Àë ÈëÕí ‘Õ ÞâÌÉä »ë áÞâÌÉäÒë ×ÓÇë áâÕë áëÌë áâ½Ôë ãÊÕÖë ÕýÈíÍÕâÖ »ÓâÕÕâÑâï áâÕë Àë, ÕÛÈë ãÊÕÖë ÖÕâÓë Íâ»ä áÍÓÖÑâï sÌâÌ »Óä ÐäÌâï  Òâ ÌÕâï  »íÓâï ÕsÝ ÍÚëÓä, ãÈÔ» ¿ÓÇâÑöÈ »ïÄä »Óä ½ç# ÖÑÜ ÚâÁÓ ÉÕâÌçï ÚíÒ Àë. tÒâï ½ç#ÊëÕ ×ÓÇâÉäô ‘ÕÌä ÚÉëÔäÑâï ÈçÔÖäÍÝ ÔëÕÅâÕë Àë áÌë ÍÀä ½ç#ÊëÕ ×ÓÇâÉäô ÍâÖë Ïý¢ÖïÏïËÑïÝ ÏíÔâÕä ÖâÑë ãÏÓâÁÈâ Ùä Äâ»íÓ‘Ìâ ¿ÓÇÑâï áâtÑãÌÕëÊÌ »ÓâÕë Àë.

(áÖïKÒ ÕØíôÌí ÖÑÒ ÕäÈä ÁÈâï ÉÒëÔâ нÕâÌÌâ ãÕÒí½Ìë Ôæ ÉÕâ ’ëæÈâ ÈâÍ»Ôë× áÌë áâÌïÊÌí ÁëÑâï ãÈÓíÐâÕ ÉÒí Àë ÈëÕí Úçï (áâ ‘Õ) ÊëÚ æïã¨Ò ÍýâÇ áïÈð»ÓÇ áÌë áëÌâ ËÑô ÈëÑÁ sÝä ¾Ó ÍçÝ Ö½âï ÖïÍã^â áìãÚ» áÌë ÍâÓÔîã»» ÖÕô »âïæ áâtÑâÖãÚÈ Ð½ÕâÌ Ùä»öwÇÌë ÖÑãÍôÈ »#ï Àçï.)

ÖâÑânÒ Ðã»ÈÑâ½ô-Ðâ½ÕÈÑâ½ôÉä áâ½Û ÕËä Ùäáâ¿âÒô‘áë áâ Ñâï½ãÔ» ãÊÕÖë ãÕã×wà Ðã»ÈÑâ½ô - ÍçãwÃÑâ½ôÌí áâãÕw»âÓ »Òíô áÌë ÍíÈë Á ÚÕë áâ áâãÕw»öÈ Ñâ½ôÌâ ÍÚëÔâ Öç»âÌä ÏnÒâ. áëÑÌâ ÍèÕô ãÖï}âÈÑâï ÖâËÌÐã»È-ÈäÉíôÑâï ÁÒâï »Òâï» ÍÇ Óçã¿ ÉâÒ tÒâï ÓÚäÌë ÖâËÕâÌä áÌë “áï¼Å Ïý¢ÕâÊ” ÚÈâï, Áë ÕâÊÑâï ÑâÚâtÑÞâÌÍèÕô»Ìä Ðã»È ÚÈä áÌë áïãÈÑ »íãÃÑâï ½ãÇÈâÌïÊ áÜÓÏý¢Ìä ÖâÉë »íæ ÍÇ áë» Íý»âÓÌä ÑíÜÊ×â ÚÈä ÈÉâ áëÑâï Á æãÈ»ÈôvÒÈâ ÚÈäñ ÚÕë  Áë ÌÕí áâãÕw»âÓ ÉÒí ÈëÑâï »íæ ÍÇ Íý»âÓÌä ÞâÌÌä ãÌÓÍëÜÈâáë ãÌðÖËâÌ ÍýëÑÔÜÇâ Ðã»ÈÌä ÎÔsÕ#Íë »íæ ÍÇ Ê×âÑâï нÕlÔäÔâÌí ÖâÜât»âÓ áÌë ÊëÚâïÈ  ÍÀä á½ãÇÈâÌïÊ Ð½ÕâÌÌä ÔäÔâáíÑâï ÖÚÐâã½ÈâÌä »íãà ÚÈä. Èìã^âÓäÒ éÍãÌØÊÑâïÌâ ÖíÅSÌçÈë ÖÕâôÌ »âÑâÌz Ïý¢Çâ ãÕÍãS¿Èâ (2-1) ÍýÑâÇëÌâ ãÕÍãœÈ Ï¢ ÖâÉë ÓÚä ÖÕô áÔîã»» »âÑÌâáíÌâ ÖÚÐâ½Ìí Á áâ Íý»âÓ ÖÓÛÈâÉä ÖÑ‘ ×»âÒ áëÑ Àë.